19 Relacyjne bazy danych

Na poprzedniej lekcji wykonywaliśmy operacje filtrowania i sortowania danych, które znajdowały się w jednej tabeli. Używaliśmy do tego arkusza kalkulacyjnego – w prostych przypadkach jest on narzędziem wystarczającym. Do zarządzania bardziej rozbudowanymi bazami lepiej użyć specjalistycznego narzędzia, jakim w pakiecie MS Office jest program Access a w LibreOffice program Base.

Podstawowym elementem każdej bazy danych jest tabela, w której przechowywane są informacje. Wiersze są nazywane w niej rekordami a kolumny polami. Okazuje się, że dane lepiej przechowywać w kilku tabelach mniejszych niż w jednej większej.

Na rysunku 1 widzimy kartotekową bazę danych, która posiada najprostszą strukturę - składa się ona z jednej tabeli, w której gromadzone są wszystkie dane. Na pierwszy rzut oka wydaje się wystarczająca aby zarządzać prowadzeniem biblioteki, ale tylko „na pierwszy”.



W tego typu bazach występują niepożądane zjawiska, takie jak: redundancja, anomalie przy aktualizowaniu i anomalie przy usuwaniu danych.

Wyobraźmy sobie, że kupiliśmy do biblioteki nowe książki, które jeszcze nie zostały wypożyczone lub jest 1 września i dostaliśmy listę nowych uczniów, potencjalnych czytelników. Jak ich wpisać do tej tabeli zanim dokonają wypożyczenia? Będzie to możliwe, jeżeli podzielimy ją na kilka części (rysunek 2).



Pola zaczynające się od liter ID, które pojawiły się w tabelach wynikają z faktu, iż każdy rekord w bazie danych powinien posiadać pole, za pomocą którego byłby jednoznacznie identyfikowany w bazie. Pole tego typu nazywane jest kluczem podstawowym.



Klucz ten tworzony jest w oparciu o niepowtarzające się dane (rysunek 4).



Oprócz kluczy podstawowych w tabelach pojawiają się także klucze obce. Klucz obcy to nazwa pola, które w jednej tabeli jest kluczem podstawowym, a w drugiej jest polem łączącym te tabele (rysunek 5).



W oparciu o pola z kluczami możliwe jest tworzenie relacji (powiązań) pomiędzy tabelami. Utworzenie relacji możliwe jest tylko wtedy, gdy pola kluczy podstawowego i obcego posiadają ten sam typ danych (rysunek 6)



Bazy danych oprócz tabel mogą zawierać także inne obiekty takie jak:
  • formularze – w czytelny sposób pozwalają wyświetlać i edytować dane w tabelach,
  • kwerendy (zapytania) – pozwalające na wyszukiwanie i wyświetlanie danych według kryteriów zawartych w pytaniach,
  • raporty – odpowiednio zaprojektowane wydruki.



Więcej w naszym podręczniku na stronie 157.